Gil – czerwona bombka

gil_bozenarodzenieNajbardziej rzucająca się w oczy cechą gila (samca) jest jego pąsowo-czerwony brzuszek i wydatna pierś. Tą czerwienią gile zaskarbiły sobie wątpliwe względy opisu naszej zmarzniętej twarzy – gilem nazwano zaczerwieniony od zimna nos. Zaś złapać gila znaczyło tyle, co sobie ten nos odmrozić. Nie brnąc już dalej w fizjologiczne aspekty kataru i dalsze znaczenia słowa gil, wspomnieć jeszcze należy, że gil to także sopel lodu. Nie podają jednak słowniki pewnej etymologii tej wdzięcznej nazwy. Sugestie wiążące ją z niemieckim Giml (dziś Gimpel) są mało przekonujące.

Gil jeszcze w XIX wieku w różnych regionach znany był (a może jest do dziś…) pod ludowymi nazwami ludarka, popek a także „wole oczko” (ostatnie znacznie częściej o
strzyżyku). Także angielskie Bullfinch (bull – byk, finch – łuszczak, zięba…) wiąże wygląd ptaka z wołem. Jedne źródła podają, że wynika to z „byczego” kształtu głowy i szyi
gila; inni wskazują, że wielkość ptaka podobna jest do wielkości wolego oka (?).

Gile częściej spotykamy zimą. Jego korpulentna, czerwona sylwetka na ośnieżonym świerku przywodzić może na myśl choinkową bombkę. Nie brakuje i w sztuce takich wyobrażeń. A może Wam, Drodzy Czytelnicy, inne ptaki kojarzą się z Bożym Narodzeniem… Wesołych Świąt życzy autor bloga.

Przyleciały gile,
nawet nie wiem ile.
Przyleciały gile,
a tu śniegu tyle.

Cała jarzębina,
śniegiem oblepiona.
– Co będziecie jadły?
– Nie kłopocz się o nas.
Znajdziemy pod śniegiem
korale jarzębin.
A ty idź do domu,
bo się tu przeziębisz.

Wanda Chotomska

Ryc. Gil – akwarela – dzięki życzliwej zgodzie autorki Marii Stezhko.

Reklamy
Ten wpis został opublikowany w kategorii Uncategorized. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

3 odpowiedzi na „Gil – czerwona bombka

  1. krogulec14 pisze:

    Krzyżodziób świerkowy. Razem z Dzieciątkiem przyszedł na świat 🙂
    Spokojnych, pogodnych świąt.

  2. Szymon Beuch pisze:

    A ja zawsze wiązałem nazwę gila z jego głosem wabiącym… ciekawe.

  3. Pingback: Książki dla dzieci o ptakach i inne materiały dla małych ornitologów | zakreconamama.pl

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s