Jemioła – lep na ptaki

jemioluszkaLep z owoców jemioły wykorzystywano od niepamiętnych czasów do łowienia małych ptaków. Jej nazwa wywodzi się wedle wszelkiego prawdopodobieństwa właśnie od prasłowiańskiego „im”, „jem- ” — chwytać, łapać; z tegoż starego źródła także dzisiejsze imać się (czegoś). W cerkiewnosłowiańskim „imelnik” to ptasznik łowiący ptaki.

Dziś praktyk tych poniechano, ale jemioła nadal wabi ptaki. Jemiołuszka jedynie z nazwy jest najważniejszym jej gościem. Nie rzadziej zjawiają się po jej „jagody” inne ptaki – choćby paszkot, którego dawniej przezywano jemiołuchą, jemieluchą, drozdem jemiołowym. Do dziś łacińska, angielska czy niemiecka nazwa zdradzają jego pokarmowe upodobania. Turdus viscivorus znaczy tyle co drozd „jemiołojad”.

Jemiołuszkę nazywano zaś także czubakiem, anieluchą i jedwabniczką. To ostatnie skojarzenie, nawiązujące do delikatnego upierzenia, pojawia się także w innych językach (łac. Bombycilla – jedwabnoogonowy, niem. Seidenschwanz, dawne ang. Silk Tail).

W okresie bożonarodzeniowym także i my przynosimy gałązki jemioły pod nasze „strzechy”. Jemioła zawieszona nad głowami ma moc wzajemnego przyciągania ku sobie ludzi…

Jemiołuszko,
jemiołuszko,
coś ci powiem
dziś na uszko —
na topoli
jest jemioła,
poleć po nią
aż na czubek.
Jak przyniesiesz
mi jemiołę,
to cię pocałuję
w dzióbek.

Wanda Chotomska, „Jemiołuszka”

Reklamy
Ten wpis został opublikowany w kategorii Uncategorized. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Jemioła – lep na ptaki

  1. dzikaochota pisze:

    Witek, jak zwykle super. Nigdy bym się nie domyślił, że tam wchodzi w grę jakaś starosłowiańszczyzna.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s